Iceboy

Welcome to Titanic's deck

گردشگری فضایی در گذر زمان

گردشگري فضايي عرصه جديدي در صنعت گردشگري است که ارائه‌اي نو و دنيايي تازه را در اين صنعت مطرح کرده و آينده روشني براي آن قابل تصور است. روزي خواهد رسيد كه هركس بتواند براي سفر به فضا به آژانس‌هاي گردشگری فضايي مراجعه كرده, براي خود و يا اعضاي خانواده‌اش بليط سفر به فضا تهيه كند. گردشگري فضايي يكي از راه‌هاي استفاده تجاري از فضاست. تحقيقات، بازار قابل ملاحظه‌اي را براي اين عرصه نشان می‌دهد كه با توجهات به موقع و سرمايه‌‌گذاري‌هاي به جا مي‌تواند پيشرفت چشمگير و سودآوری قابل‌ ملاحظه‌اي داشته باشد.

رفتن به فضا يكي از آرمان‌هاي بشري است و بسياري از مردم، ترسي از پرداخت مبالغ سنگين براي رسيدن به اين آرزو را ندارند.
به زودي طيف جديدي از ابرساختار‌ها بين زمين و مدارهاي پاييني زمين به‌وجود خواهد آمد و تورهاي مسافرتي فضايي, گردشگران را به‌صورت منظم و قانونمند به اين ابرساختارها منتقل خواهند كرد.
با به وجود آمدن ابرساختارها، شماري از تسهيلات و امكانات مداري نيز به سرعت ساخته خواهند شد. به دليل تشكيل تورهاي مسافرتي فضا، رفت و آمد بين زمين و فضا، ايمن‌تر، سريع‌تر و با فواصل زماني كوتاه‌تري انجام خواهد شد. پروازهاي زيرمداري، سفرهاي كوتاه مداري، هتل‌هاي مداري ساده و اوليه و پس از اين مراحل مقدماتي، سفر به ماه و اقامتي كوتاه مدت در هتل‌هاي آن فعاليت‌هايي هستند كه ديري نخواهد گذشت كه عملي خواهند شد.
پروازهاي زيرمداري سرنشين‌دار تا چند سال آينده ميسر خواهند بود. اين پروازها امکان سفر به فضا را برای طیف وسیعی از مردم مقدور خواهند کرد. حدس زده می‌شود قيمت بليت در ابتدا بسیار بالا باشد ولي مطمئناً با سرعتي غيرقابل پيش‌بيني افت خواهد كرد. پروازهاي مداري سرنشين‌دار نيز به همين منوال محقق خواهند شد. روزي كه چارلز ليندبرگ، در سال 1927، اولين پرواز هوايي غيرنظامي را با طي مسير طولاني پاريس تا نيويورك انجام داد كمتر كسي پيش‌بيني مي‌كرد كه صنعت هوانوردي روزي به اندازه‌اي پيشرفت كند كه به يك صنعت چندين ميليارد دلاري در جهان تبديل شود. بنابراين مي‌توان اميدوار بود روزي برسد كه مسافرت فضايي نيز در سراسر دنيا انجام پذير شود. به عبارت ساده‌تر مردم محموله‌هاي آينده فضاپيماها خواهند بود.در مورد گردشگري فضايي احتمالات براي 25 سال آينده اميدواركننده است. مشتاقان فضا و سفر به فضا مي‌توانند ابعاد و دورنماي بازار در حال شكل‌گيري را نظاره‌گر باشند.
بايد بدانيم مسافرت فضايي نوش‌داروي مناسبي براي همه بيماران جهان مدرن نيست, اما مي‌تواند به بهبود وضعيت سياره زمين كمك كند. بسياري از فضانوردان كه امكان ديدن زمين را از فضا داشته‌اند, اظهار كرده‌اند كه ديدگاه آنان از زمين و جهان به علت اين تجربه, تغيير كرده است. آنها نسبت به موضوع سياره زمين بسيار بيشتر از منافع ملي حساسيت نشان مي‌دهند. بنابراين، هنگامي كه ميليون‌ها انسان از فضا ديدن كنند, مي‌توان انتظار داشت كه وضعيت سياره زمين در حال بهترشدن است.

... نخستين گردشگران فضايي جهان

در دهه 80, چهل در صد از بزرگسالان، يعني چيزي در حدود 80 ميليون نفر از مردم ايالات متحده، آرزو داشتند به فضا سفر كنند. تحقيقات نشان داده است كه در ژاپن و ايالات متحده در سال‌هاي اخير ده‌ها ميليون تن از مردم در هر كشور علاقه داشته‌اند به فضا بروند و حاضر بوده‌اند در اين راه پول خرج كنند اما بزرگترين مانعي كه اغلب مردم به آن اشاره مي‌كنند هزينه سرسام‌آور چنین سفرهایی است.
از زمان اولين پرواز انسان به فضا، اين فكر كه دسترسي به فضا براي تمام مردم امكان‌پذير شود، مطرح بوده است. فعاليت‌هاي انجام گرفته در اين زمينه در طي اين مدت چشمگير نبوده است و از بين تمام كساني كه به فضا رفته‌اند تنها چند نفر افراد معمولي دیده می‌شوند. از ابتداي عصر فضا، كه از 4 اكتبر 1957 با پرتاب اولين ماهواره ساخت دست بشر آغاز شد تا كنون تعداد زيادي به فضا رفته‌اند اما از بين آنها تنها چند نفري افراد عادي بوده‌اند و بقيه را فضانوردان و دانشمندان تشكيل مي‌داده‌اند. در بين اين چند نفر مسافر فضا، تنها سه نفر هزينه سفر خود را پرداخته‌اند و هزينه سایر فضاگردها (فردی که به منظور سیاحت راهی فضا می‌شود) را مؤسسات و شرکتهایی تقبل کرده‌اند که با اهداف تجاری و یا تبلیغاتی همراه بوده است.
تا قبل از انهدام ايستگاه فضايي مير، دو نفر از افراد عادي به اين ايستگاه سفر كردند. در دسامبر سال 1990، تويوهيرو آكي‌ياما، خبرنگار 48 ساله ژاپنياز شرکت ژاپنی TBS براي مأموريت يك هفته‌اي، با هزينه 12 ميليون دلار، به مير فرستاده شد. به اين ترتيب، او عنوان اولين خبرنگار جهان در فضا را از آن خود کرد. پس از او هلن شارمن 27 ساله در سال 1991 به مير پرواز كرد. او يك شيمي‌دان انگليسي بود که پس از برنده شدن در مسابقه‌اي كه بانك نارودني مسكو در لندن ترتيب داده بود، با فايق آمدن بر 13000 رقيب، شانس مسافرت به فضا را به دست آورد. بخشی از هزينه 10 ميليون دلاري سفر 8 روزه شارمن به ایستگاه فضایی میر را بيمه‌گر پروژه و بقيه را بانك نارودني پرداخت كردند.
اما غير از اين افراد خوش‌شانس كه بدون پرداخت هزینه‌های سنگین یک سفر فضایی از جیب خود و بدون اينكه فضانورد، محقق، دانشمند و يا فردی سياسي باشند، شانس رفتن به فضا برايشان فراهم شد، تا كنون سه نفر از شهروندان عادي جهان با هزینه شخصی به فضا سفر كرده‌اند. اين سه نفر كه هزينه سفرشان را خود پرداخته‌ و با ميل و رضاي شخصي به اين اقدام دست زدند، نخستين گردشگران فضايي جهان و گشايند‌گان دروازه‌هاي اين عرصه جديد محسوب مي‌شوند.

. دنيس تيتو، نخستين فضاگرد (گردشگر فضايي) جهان .

دنيس تيتو اولين فضانوردی است كه با هزينه شخصي خود و به عنوان گردشگر به فضا سفر كرده است. تيتو چهل سال پس از اولين پرواز فضايي بشر, راهی فضا شد.
علاقه وي براي سفر به فضا زماني شروع شد كه با پرتاب موفقیت آمیز ماهواره اسپوتنيك-1، عصر فضا آغاز شد. در آن زمان وي در دوران نوجواني به سر مي‌برد و پدرش كه يك كارگر مهاجر ايتاليايي بود, آرزوهاي وي را احمقانه مي‌پنداشت.
در 28 آوريل 2001 , 40 سال پس از اولين پرواز فضايي بشر, وي به پدر و مادر خود ثابت كرد كه روياهايش احمقانه و دور از دسترس نبوده است. تيتو در دوران جواني براي رسيدن به هدفش تمام نيروي خود را متمركز نمود و تمام تلاش خود را به کار برد تا در برنامه‌هاي فضايي ايالات متحده شركت کند.
پس از اتمام تحصيلاتش و دريافت مدرك كارشناسي در زمينه هوا و فضانوردي، و اخذ مدرك كارشناسي ارشد در زمينه علوم مهندسي، سرانجام تیتو در سن 23 سالگي كارش را با آزمايشگاه پيشرانش جت متعلق به سازمان فضايي ناسا به عنوان مهندس هوافضا آغاز كرد. در مدتي كه تيتو در جي.پي.ال ناسا كار مي‌كرد، مسئول طراحي چند مسير فضاپيماي مارينر به مارس و مريخ بود.
تيتو پس از مدتي كار در ناسا را رها كرد و حرفه مديريت سرمايه‌گذاري را در پيش گرفت. دليل اين امر چنان‌كه خود او اظهار مي‌كند، بي‌علاقگي او به امور فضايي نبوده است، بلكه سودآوري بيشتر مد نظرش بود كه البته اگر به دنبال سود بيشتر و كار پرمنفعت‌تري نبود نمي‌توانست اولين گردشگر فضا شود. در سال 1973 او يك شركت مديريت سرمايه‌گذاري تأسيس كرد. اين كار باعث شد كه سرمايه شخصي وي پس از مدت كوتاهي به 250 ميليون دلار برسد. در حال حاضر او مدير اجرايي شركت شركاي ويلشاير است كه در امر مشاوره در زمينه خدمات فناوري و مديريت سرمايه گذاري فعاليت مي‌كند.
از زماني كه وي شغل خود را تغيير داد هرگز علاقه‌اش را به فضا و وفاداريش را به برنامه‌هاي فضايي ملي از دست نداد. علاوه بر اين، رؤياي ديرينه‌اش را همچنان در سر مي‌پروراند و سرانجام پس از اينكه آمادگي رفتن به فضا را در خود و شرايط سازمان فضايي روسيه را در حمل مسافر به فضا مناسب ديد، اقدامبه کاری کرد که تا آن زمان سابقه نداشت.
ناسا شرايط پرواز مسافر شخصي با شاتل فضايي را نداشت، ولي دولت روسيه حاضر بود در ازاي اخذ وجه ( نسبتاً بالا ) اين كار را انجام دهد. در زماني كه وي براي رفتن به فضا اقدام كرد ايستگاه فضايي مير پابرجا بود و خود وي شخصاً دوست داشت به مير پرواز كند، در ابتداي امر هم برنامه او براي رفتن به مير تنظيم شده بود ولي با انهدام مير وخارج شدن از رده ايستگاه‌هاي فضايي اين برنامه منتفي و قرار شد كه تيتو به ايستگاه فضايي بين‌المللي پرواز كند. پس از طي مراحل مختلف و ملاحظات لازم، در ژانويه سال 2001 دنيس تيتو, قرارداد سفر فضايي خود را امضا كرد.
تيتو به شهرک ستارگان كه يك پايگاه آموزشي فضايي روسي در خارج از مسكو است رفت و در آنجا مجموعاً در حدود 800 ساعت آموزش ديد. آموزش‌هاي وي درباره خدمات اورژانس، برنامه‌هاي اصلي حياتي، تمريناتي که مربوط به وضعیت صعود و سقوط میشد و همچنین تمرین شرایط بي‌وزني در جاذبه صفر, آموزش لازم برای مراقبت شخصي، آشنايي با سيستمهاي مهندسي و نيز تمريناتي در زمينه خانه‌داري جهت انجام امور شخصي در ايستگاه فضايي بود. ماهيت پرواز تيتو با ساير پروازهايي كه تا آن زمان انجام مي‌گرفت تفاوت داشت، او نه يك فضانورد بلكه يك شهروند معمولي محسوب مي‌شد. آموزش‌هاي وي متناسب با نوع و ماهيت سفرش صورت می‌گرفت. آموزش‌هاي دامنه‌دار، او را براي انجام بسياري از كارهاي لازم و ضروری یک سفر فضایی آماده كرده بود.
در تاريخ 28 آوريل سال 2001 اين تاجر لوس‌آنجلسي در سن 59 سالگي به آرزوي ديرين خود رسيد و با فضاپيماي روسي سايوز از پايگاه بايكونور قزاقستان به ايستگاه فضايي بين‌المللي پرواز كرد. تيتو مي‌گويد اين بهترين تجربه‌اي بوده است كه تا به حال در زندگي‌اش داشته. تيتو به مدت هشت روز در فضا به سر برد و در ششم ماه مه به زمين بازگشت.

. مارك شاتل‌ورث، دومين فضاگرد (گردشگر فضايي) جهان .
دومين فردي كه به منظور گردش و سیاحت به فضا سفر کرد،مارك شاتل‌ورث بود. وي كه تاجر ميليونري اهل آفريقاي جنوبي است اولين آفریقایی فضانورد محسوب می‌شود. در 25ام آوریل 2002 مارك سوار بر كپسول فضایی سايوز با سریالTM-34 از پايگاه بايكنور در قزاقستان، سفر هیجان‌انگیز خود را آغاز کرد و دو روز بعد، پس از پهلوگیری سایوز در کنار ایستگاه بین‌المللی فضایی (ISS) ، اقامت 8 روزه مارک در فضا آغاز شد.
مارک شاتل‌ورث در این سفر آزمایشاتی علمی نیز درباره ایدز و ژنتیک انجام داد. سفر وی که در مجموع ده روز به طول انجامید، 20 ميليون دلار برايش آب خورد. مارک در زمان سفر یک تاجر موفق 28 ساله بود.

. گرگوري اولسن، سومين فضاگرد (گردشگر فضايي) جهان .

گرگوري السن دانشمند و تاجري اهل ايالات متحده امريكا است که در اکتبر سال 2005 میلادی و در سن 60 سالگی به سفری فضایی به مقصد ایستگاه بین المللی فضایی رهسار شد و بدین ترتیب عنوان سومین فضاگرد دنیا را از آن خود کرد. گرگوری برای این سفر 10 روزه و خارق العاده به فضا، 20 ميليون دلار پرداخت كرده بود. به گفته خود وي اين سفر نه تنها ارزش اين قيمت را داشته بلكه هم‌اكنون او بيشتر مايل است چنين تجربه‌اي را دوباره تكرار كند.
وي در 30 سپتامبر 2005 در ساعت 11:55 دقيقه به وقت محلي با فضاپيماي سايوز به طرف ايستگاه فضايي بين‌المللي پرواز كرد. پهلوگيري فضاپيما با ايستگاه فضايي در 3 اكتبر به‌ آرامي و با موفقيت انجام شد.
وي خاطره‌انگيزترين موضوع در سفر چند روزه‌اش را، شناوري در اطراف ايستگاه فضايي و تماشاي منظره زمين عنوان كرد. به عقيده او لحظه كنده شدن از زمين نيز، زماني كه راكت از زمين جدا مي‌شود، لحظه بسيار هيجان انگيزي بوده است. در طول اقامت در ايستگاه فضايي السن تجارب سفرش را با دانش‌آموزان از طريق برنامه راديويي در ميان مي‌گذاشت. او سرانجام در 10ام‌ اكتبر و پس از اقامتی ده روزه در فضا، به زمين بازگشت.
گرگوري السن با انجام اين سفر عنوان سومین گردشگر فضايي را به دست آورد. السن نيز مانند دو گردشگر قبلي پيش از پرواز به ايستگاه بین المللی فضايي براي کسب آمادگي به منظور انجام چنین سفر پر مخاطره ای، تن به آموزشها و تمرینات سخت و فشرده سازمان فضایی روسیه داد. تمرینات مانند دو فضاگرد قبلی در شهرک ستارگان، جایی نزدیک مسکو، انجام میشد.

.   .   .   .   .   .   .   .   . .   .   .   .   .   .   .   .   .   .

تاکنون، سفر هر سه گردشگر فضایی را شركت توریستی ماجراجويي‌هاي فضايي که دفتر آن درآرلينگتون، ايالت ويرجينياي آمریکا قرار دارد ترتيب داده است. بی‌شک هزینه، وقت و تلاشی که این انسانهای بی‌باک در راه گردشگری فضایی صرف کرده‌اند زمینه‌ساز پیشرفت‌های چشمگیر و روشنی‌بخش راه تاریک آینده تجاری‌سازی فضا خواهد بود. انتظار می‌رود با ورود بخش خصوصی به فضا و تجاری‌سازی فعالیتهای فضایی، انگیزه و شرایط بهتری برای دستیابی به فضا ایجاد شود.
انوشه انصاری که تا چند روز آینده به عنوان چهارمین فضاگرد راهی مدار زمین و ایستگاه بین‌المللی فضایی خواهد شد، در مصاحبه‌ای شرایط خاص این گونه سفرها را چنین عنوان کرده است که: "سفر به فضا مانند سایر سفرهایی که تجربه کرده‌ایم نیست. شما اگر بخواهید برای تعطیلات خود برنامه‌ای بریزید با یک آژانس مسافرتی تماس می‌گیرید و با پرداخت هزینه‌های مربوط به آن و بستن چمدان‌هایتان راهی سفری به هر جای روی زمین می‌شوید. اما یک توریست فضایی علاوه بر هماهنگی‌های بسیار و پرداخت هزینه‌های سرسام‌آور مجبور به طی 6 ماه دوره و آموزش بسیار فشرده و سختی است که بدون آن، انجام چنین سفری مقدور نمی‌باشد."
انوشه انصاری نیز مانند سه گردشگر فضایی قبل از خود، از بایکنور قزاقستان و در حالی که سوار بر کپسول معروف فضایی سایوز است راهی ایستگاه بین المللی فضایی می‌شود. "دانش فضایی" سفری امن و دور از خطر برای نخستین فضانورد ایرانی آرزو میکند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه گردشگری فضایی، مراجعه فرمایید به:
     ... شرکت ماجراجوییهای فضایی
     ... انجمن گردشگری فضایی
     ... بنیاد جایزه ایکس
     ... كپسول فضایی سايوز
     ... وب سایت انوشه انصاری
    ... فرودگاه فضايي، تحقق يك رؤيا
. لیلا خلج زاده، پژوهشگر علوم و فناوری فضایی .

|+| نوشته شده توسط amir در دوشنبه چهارم تیر 1386 ساعت 4:50 PM |

آب‌شناسي (دانش هيدرولوژي) در ايران باستان

جهش امپراتوري شكوهمند ايرانيان در زمان هخامنشيان و تعالي و ترقي آن در زمان ساسانيان، و ديرپايي اين تمدن مديون دانش آب‌شناسي ايرانيان يود.

مردمان ايران‌زمين از ديرباز به ارزش آب به عنوان ماده‌اي زندگي‌بخش و ارزشمند آگاهي داشتند. نياز طبيعي بشر به آب، وضع جغرافيايي فلات ايران و كميابي اين مايع گرانبها، ارزش اين ماده را نزد ايرانيان صدچندان نموده و آن را در جايگاه والايي قرار مي‌داده است. براي آنكه به ارزش والاي آب در ديدگاه ايرانيان باستان پي ببريم، كافي است كه نيم‌نگاهي به اوستاي زرتشت اندازيم.

آناهيتا، ايزد آب‌ها، كه گردونه او را در آسمانها چهار اسب ابر و باران و ژاله و شبنم ميكشيدند، يكي از بزرگ ايزدان پيش از زرتشت بود، و نيايشگاههاي او در كنگاور (كرمانشاه) و بيشابور (فارس) نمايان است، در اوستا مورد ستايش بسيار بوده و هم مرتبه ميترا (مهر) و اورمزد (اهورامزدا) قرار مي‌گيرد. آب در آيين زرتشت پاك است و مظهر پاكي و بايد كه همچنان پاك باقي بماند. زرتشت از اهورامزدا درخواست مي‌كند كه رودها را از آبي به سترگي شانه اسب لبالب نموده و به پيروان خويش مي‌‌آموزد كه آلوده نمودن آب، به هر شكل و گونه‌اش، خلاف دين و اهريمني است. اينچنين است كه شناخت آب در ايران‌باستان با وابسته داشتن صفات ويژه به آن و ارجمند داشتن اين ماده زندگي‌بخش آغاز مي‌شود. هنوز هم بازمانده آيين‌هاي ايزد آب‌ها در جاي‌جاي ايران برگزار مي‌شود كه براي نمونه مي‌توان به مراسم جوي‌روبي و بيل‌گرداني در دامنه آتشكده آتش‌كوه در نيمور، محلات اشاره نمود.

در ايران‌باستان، صدها سال پيش از آنكه نخستين فرضيه‌هاي مربوط به آب‌شناسي ارائه شود، به گونه‌اي شگفت‌آور و باورنكردني، پاسخ يكي از مهمترين و دشوارترين مسائل مربوط به يافتن آب و آب‌هاي زيرزميني يافته شده بود. سنگ‌نوشته‌ها و لوح‌هاي باز مانده از ايران باستان، بيانگر اين است كه مردمان ايران‌زمين آب‌هاي زيرزميني را با كندن كاريزهاي دراز و بسيار عميق برآورده به روستاها و شهرهاي خود مي‌رساندند. اينكه نخست‌گاه اين كاريز كجا بوده و در چه مناطقي به آب مي‌توان دست يافت و اينكه كاريز چگونه بايد ساخته شود، شايد مهمترين مساله‌اي بوده است كه بشر از آغاز تمدن تا كنون در دانش آب‌ياري و آب‌رساني با آن روبرو بوده است. پرفسور هانري گوبلو كه بيش از 30 سال بر روي قنات‌هاي ايران بررسي و مطالعه انجام داده است در كتاب قنات، فني براي دستيابي به آب ،عظمت قناتهاي ايران را برابر با ديوار چين مي‌داند. مجموعه طول قناتهاي ايران بيش از چهارصد هزار كيلومتر، بيش از فاصله زمين تا ماه، و قنات گناباد به طول سي‌وپنج كيلومتر و ژرفناي بيش از سيصد متر و چاه‌هايي با فواصل منظم پنجاه متري، از زمان هخامنشيان، يك شاهكار بي‌نظير در سراسر جهان است. چندتن از دانشمندان امريكايي مانند اف.ديكسي در نوشتار يك كتابچه علمي براي سازماندهي آب، ام.ا.باتلر در كتاب آبياري به كمك قنات در ايران، سي.اف.تولمان در كتاب آب‌هاي زيرزميني، ژي.بي.كرسي در كتاب قنات و كاريز، ژي.بيژليبين‌كت در كتاب آب‌شناسي و هانري گوبلو در كتاب‌هاي آبياري در كاليفرنيا و قنات، فني براي دستيابي به آب خود همگي بر اين باورند كه قنات‌هاي لوس‌آنجلس و پاساداناي كاليفرنيا، همچنين قنات‌هاي شيلي و مكزيك، در زمان سلطه اسپانيايي‌ها، توسط مهندسان، متخصصان و كارگران ايراني ساخته شده است.

به خاطر داشته باشيم كه تمدن‌هاي باستاني همگي در كنار رودهاي بزرگ، همانند نيل، دجله، فرات، سند، گنگ، هوانگهو، يانگ‌تسه و ... شكل گرفتند اما تنها تمدني كه به دور از هرگونه رودخانه عظيم شكل گرفت و مالك‌الرقاب جهان باستان شد، ايران بود. جهش چشمگير امپراتوري ايران مديون قنات بود. در زمان هخامنشيان، اگر كسي زمين بايري را با احداث قنات آب‌ياري مي‌كرد، تا پنج نسل از پرداخت هرگونه ماليات معاف بود. به گواهي تاريخ مصر، درياسالار پارسي اسكيلاكس هخامنشي هنگام اقامت در مصر، فنون احداث كاريز را به مصريان آموخت. در زمان ساسانيان، رساله مديگان هزاردادستان، در شرح ساخت و لايروبي قنات و كاريز، و استفاده هوشمندانه از آن، تاليف شده است.

در نوشته‌هاي دانشمندان ايراني پس از اسلام، به نكته‌اي شايان توجه بر مي‌خوريم و آن اينكه بسياري از دانشمندان ايراني در دوران اسلامي، هريك به گونه‌اي، به جنبه‌هاي گوناگون دانش آب‌شناسي پرداخته‌اند. دانش آب‌شناسي در آن دوران نيز مانند امروز دربردارنده بررسي دوره گردش آب يا چرخه آب (سيكل آب) در طبيعت، جريان آب در روي زمين، آب‌هاي زيرزميني، چشمه‌ها، درياچه‌ها، درياها و اقيانوس‌‌ها و چگونگي دگرگوني‌هاي كمي و كيفي آب‌هاي آنها مي‌شده است.

دانشمند بزرگ ايراني، ابوريحان بيروني در آثارالباقيه، در باره زياد و كم شدن آب رودخانه‌ها، چشمه‌سارها و كاريزها مي‌گويد:

زياد شدن آب‌ها در جميع اوديه و انهار به يك حالت نيست، بلكه اختلاف بزرگي با هم دارند. چنانكه جيحون هنگامي آبش زياد مي‌شود كه دجله و فرات رو به كمي گذارد و علت اين است كه هر رودخانه‌اي كه سرچشمه آن در نواحي سردسير باشد، آب آن در تابستان زيادتر و در زمستان كمتر است، زيرا بيشتر آب‌هاي اصلي آن از چشمه‌سارها گردمي‌آيد و رطوبت‌‌هايي كه در كوه‌هايي كه اين رودخانه‌ها از آن بيرون مي‌آيد و يا از آن مي‌گذرد سبب زيادت و نقصان آب اين رودخانه‌ها مي‌شود.

ديگر انديشمند بزرگ ايران، ابوعلي سينا در دانشنامه علايي (طبيعيات) در باره جذر و مد درياها و اثر ماه بر آن گويد:روشنايي و قوت‌ها كه از آفتاب و ستارگان است در اين عالم اثر كند و ظاهرتر اثر آن آفتابست و آن ماه كه آب درياها را مد كند.و هم او درباره پديده‌هاي بارندگي گويد:و اما بخار چون از گرمگاه برخيزد جنبش وي گرانتر بود و چون به آن جايگاه رسد از هوا كه سرد بود، سرماي آن جايگاه او را ببندد. ... و هرگاه كه بخار زمين بفسرد، ابر شود ... و اين را سه حكم بود. يا اندك بود، كه و را گرمي آفتاب بروي افتن، زود متفرق كند. يا قوي بود، كه آفتاب اندر وي فعل نتواند كردن، كه پراكندش، پس چون گردآيد، و يك اندر ديگر نشيند، و خاصه كه باد گردآورش ديگر بار آب شود، و فروجهد، پس اگر سرما اندريابدش، پيش از آن كه قطره‌ها بزرگ شود و برف بود.

دانشمند ايراني سده پنجم هجري، ابوحاتم اسماعيل اسفزاري خراساني، كه براي نخستين بار در جهان پديده‌هاي جوي و هواشناسي را در كتاب خود به نام آثار علوي (Meteorology)، گردآوري نموده و او را به حق بايد پدر دانش هواشناسي نام داد، در باره بخار و باران و برف و شبنم مي‌گويد:

هرگه كه حرارتي از تابش خورشيد يا از جوهر آتش به آب رسد، مدتي با او بماند، آب مستحيل شود، و از جاي خود برخيزد، و به سوي بالا بر شود، آن را بخار گويند، چون گرما بر بخار مستولي شود، آن بخار جوهر هوا گردد. ... و اگر برودتي بر آن بخار مستولي شود، جوهر آب گردد، و قصد زمين كند، آنگاه آن را باران گويند، پس اگر هوا ساكن بود، آن دانه‌ها خردباران (drizzle) بود و اگر متحرك بود، آن دانه‌هاي خرد به يكديگر بپيوندند بزرگ گردند ((rain تا به رگبار رسند(shower). ... و اگر برودتي به افراط بر آن غالب آيد جوهر برف باشد ... هرگاه كه هوا سرد باشد و سرما بر بخار مستولي گردد، آن هوا آب شود و بر صورت قطره‌هاي آب از برگ‌ها بياويزد، آن را شبنم (صقيع - dew ) خوانند ... .

وي همچنين مطالعات و بررسي‌هايي در باره چگالي آب‌هاي گوناگون از مناطق مختلف انجام داده است. رياضي‌دان و مهندس بزرگ سده پنجم هجري، محمد بن حسين كرجي، ديدگاه‌هاي بسيار جالبي در باره آب‌شناسي دارد و در كتاب خود استخراج آب‌هاي پنهاني، انباط الميا الخفيه، به بررسي روش‌ها و قواعد مربوط به تشخيص آب‌هاي زيرزميني مي‌پردازد. او مي‌گويد:

خداي بزرگ در روي زمين آبي ساكن آفريد، كه همچون گردش خون در بدن جانوران در جريان است. اين آب با افزايش و كاهش بارندگي، افزون و كم نمي‌شود (چرخه آب در طبيعت) ... اين آب بيشتر شكاف‌هاي درون زمين را پر مي‌كند، و تا آنجا كه مانعي سخت در سر راهش وجود نداشته باشد، هر قسمت به قسمت ديگر مي‌پيوندد ... آب‌هايي كه در زير زمين قرار دارند نيز در بعضي مواضع مانند رودها جاري هستند و در بعضي موارد ديگر مانند دريا ساكن و آرامند.

در نزهت‌نامه علايي، دانشنامه بزرگ فارسي، تاليف شهمردان‌بن‌ابي‌الخير رازي، در سده ششم هجري، مطالب گوناگون و جالبي در باره آب‌شناسي آمده است.

آب، مد و جزر درياي پارس از عجايب است و به شبانه روز دو دفعه زيادت و نقصان گيرد، و در سير ماه بسته است ... و جاي هست كه مقدار پنجاه ارش زمين خشك به وقت مد آب، بالا گيرد به هر دفعتي، ... .

ناوخداي، بزرگ‌ بن شهريار رامهرمزي، دريانورد بزرگ ايراني در سده چهارم هجري، كه سفرهاي اكتشافي فراواني به شرق انجام داد، در كتاب بسيار جالبي به نام عجايب الهند، شرح كاملي از توفان‌هاي درياي هند، مانسون، ارائه نموده است. دريانورد معاصر او ابهره كرماني نيز، كه در آن روزگار هفت سفر دريايي به چين و شرق دور داشته است نيز، مانسون هند و تيفون چين (هاريكن‌ها يا سايكلون‌هاي شرق آسيا)، را در نوشته‌هاي خود شرح داده است. جيهاني، وزير دودمان سامانيان نيز اطلاعات خويش را در باره اين توفان و همزماني آن با بادهاي 120 روزه سيستان، در كتابي گردآوري نموده است. سليمان سيرافي و مهران وهب سيرافي از دريانوردان ايراني سده سوم و چهارم هجري، كه سفرهايي به چين و هند داشته‌اند، و همچنين سهل بن آبان دريانورد ايراني سده ششم هجري كه سفرهايي به هند و شرق افريقا داشته ‌است، و سليمان مهري دريانورد سده نهم هجري، نيز در سفرنامه‌هاي خود به باران‌هاي موسمي هند و منشا احتمالي آنها، اشاره كرده‌اند.

مسعودي مورخ ايراني در كتاب التنبيه و الاشراف، به ذكر منشا رودها و درياها پرداخته و از بسيار از پديده‌هاي آبي سرزمين ايران، سخن رانده است. توصيف زيبا و دقيق ناصرخسرو در سفرنامه‌اش، از فانوس‌هاي دريايي (خشاب‌هاي) درياي پارس، نمايانگر دانش آب‌شناسي و دريانوردي ايرانيان است.

اشاره كوتاهي به اين مساله چندان دور از تدبير نيست كه سد كوريت در نزديكي طبس در خراسان جنوبي كه در زمان هخامنشيان، در منطقه‌اي فوق‌العاده، ساخته شده و يكبار در زمان ساسانيان نوسازي و بار ديگر به فرمان و انديشه خواجه نصيرالدين توسي، در اوج شكوفايي مكتب مراغه، ديواره آن، بر روي شالوده هخامنشيان، كاملا بازسازي شده است، با ارتفاع بيش از 64 متر، بيشتر از شش صد سال، بلندترين سد جهان بوده است.

در دوران هخامنشيان بيش از 60 سد در ايران ساخته شد و اين جداي از پل- بند‌هاي اين دوره است. در زمان ساسانيان پل و بند شوشتر با درازاي بيش از پانصد متر ساخته شد. تاريخ نام سازنده اين پل و همچنين سد شادروان (Shadervan) شوشتر را يك مهندس ايراني به نام برانوش پارسي ثبت كرده‌است. پل‌دخترهايي كه در سراسر ايران از جمله سروستان و ميانه به چشم مي‌خورند منسوب به آناهيتا، ايزد آب‌ها بوده‌اند.

اختراع سه نوع آسياب آبي، نمايانگر دانش و بينش ژرف ايرانيان باستان در كليه علوم از جمله آب‌شناسي است. نخست آسياب تنوره يا آسياب نورس يا آسياب پره، با محوري عمودي و پره‌هاي قاشقي، دوم آسياب چرخي كه روميان به آن آسياب ويترويان نام نهادند، با محور افقي كه نام مخترع آن را مهرداد ثبت نموده‌اند، و سوم آسياب شناور، كه با پره‌هاي بزرگ پارويي دوران مي‌كرده است و در رودخانه‌هاي خراسان، خوزستان و ميانرودان به تعداد زيادي ساخته شده بوده است، و بازمانده آن هنوز در شوشتر خودنمايي مي‌كند.

دستگاه پالايش آب چغازنبيل (زنگه ويل - شهر زنگه)، نخستين و قديمي‌ترين دستگاه پالايش آب در جهان است كه برابر با قانون ظروف مرتبط آب گل‌آلود رودخانه كرخه را به آبي سالم و گوارا تبديل مي‌نموده است. و آب‌انبارهاي كويري ايران هم كه خود حديث مفصلي است. و اين چكيده خود اندكي است از دانش آب‌شناسي ايرانيان كه از دسترس چپاولگران زمانه و چنگ‌ورزان بيگانه در امان مانده و به ما رسيده. باشد كه ما شايستگي و بايستگي ميراث‌داري آنان را داشته باشيم. در سال 1289 رودخانه زاينده‌رود خشكيد. مردم در آن چاهي كندند به قرب سي زرع و آبي به زحمت مي‌كشيدند براي مشروبات. (تاريخ مسعودي)

نگارش و ويرايش: جعفر سپهري

منابع و ماخذ:

تاريخ علم در ايران مهدي فرشاد

تاريخ علم جورج سارتون

آب و هواي باستاني ايران محمدتقي سياه‌پوش

زندگي و مهاجرت نژاد آريا فريدون جنيدي

قنات، فني براي دستيابي به آب هانري گوبلو

نقل از: کارگاه هوا شناسی

|+| نوشته شده توسط amir در دوشنبه چهارم تیر 1386 ساعت 4:41 PM |

آشنايي با لايه هاي جو

اتمسفر زمين را بر حسب چگونگي روند دما، اختلاف چگالي، تغييرات فشار، تداخل گازها و سرانجام ويژگيهاي الكتريكي به لايه‌هاي زير تقسيم كرده‌اند:

1- تروپوسفر (Troposphere)

2- استراتوسفر (Stratosphere)

3- مزوسفر (Mesosphere)

4- يونسفر (Ionosphere)

5- اگزوسفر (Exosphere)

1- تروپوسفر

تروپوسفر پايين ترين لايه اتمسفر است كه خود از لايه هاي كوچكتري تشكيل شده است.

وجه تمايز اين لايه با ديگر لايه هاي اتمسفر، تجمع تمامي بخار آب جو زمين در آن است؛ به همين دليل بسياري از پديده هاي جوي كه با رطوبت ارتباط دارند و عاملي تعيين كننده در وضعيت هوا به شمار مي آيند (از قبيل ابر، باران، برف، مه و رعد و برق) تنها در اين لايه رخ مي دهند.

منبع حرارتي لايه تروپوسفر انرژي تابشي سطح زمين است. از اين رو با افزايش ارتفاع با كاهش دما مواجه خواهيم بود.

ضخامت تروپوسفر، از شرايط حرارتي متفاوتي كه در عرضهاي جغرافيايي مختلف حاكم است تبعيت مي كند. اين ضخامت معمولاً از 17 تا 18 كيلومتر در استوا به 10 تا 11 كيلومتر در مناطق معتدل و 7 تا 8 كيلومتر در قطبها تغيير مي كند.

2- استراتوسفر

لايه استراتوسفر بر روي لايه تروپوسفر قرار دارد و ضخامت متوسط آن حدود 23 كيلومتر است. در 3 كيلومتر اول استراتوسفر، دماي هوا ثابت است اما در قسمتهاي بالاتر دماي هوا با ارتفاع افزايش مي يابد.

در استراتوسفر به ندرت ابر تشكيل مي شود و تنها در شرايط ويژه اي ممكن است ابرهاي كوهستاني به نام ابرهاي مرواريدي در ارتفاع 21 تا 29 كيلومتري از سطح زمين ظاهر شوند كه علت وجود آنها حركات موجي شكل هوا از سوي موانع مي باشد.

از ديگر ويژگيهاي مهم استراتوسفر وجود ازن در اين لايه است كه بخصوص در ارتفاع 20 تا 30 كيلومتري سطح زمين بر اثر واكنشهاي مختلف فتوشيميايي بدست مي آيد. مقدار ازن در اين لايه معمولاً روند فصلي دارد حداكثر آن در بهار و حداقل آن در پاييز مشاهده مي شود.

3- مزوسفر

در بالاي لايه گرم ازن لايه مزوسفر قرار دارد كه دما در آن متناسب با افزايش ارتفاع با آهنگ 3/0 سانتيگراد به ازاي هر 100 متر كاهش مي يابد به طوريكه دما در مرز فوقاني آن در ارتفاع 80 تا 90 كيلومتري به 80- درجه سانتيگراد مي رسد. و نتيجه اين دماي پايين انجماد بخار آب ناچيز موجود در اين لايه است كه باعث بوجود آمدن ابرهاي شب تاب مي شوند. اين ابرها درتابستان و در عرضهاي بالا ديده مي شوند. مزوسفر سردترين لايه اتمسفر تلقي مي شود.

4 - يونوسفر

از بخش فوقاني مزوسفر تا ارتفاع تقريبي 1000 كيلومتري اتمسفر زمين، بار الكتريكي شديدي حاكم است كه زاييده وجود يونها و الكترونهاي آزاد است. در حقيقت پرتوهاي پر انرژي خورشيد كه از فضاي خارج به طبقات بالايي اتمسفر وارد مي شوند باعث گسستگي پيوند يا يونيزاسيون مولكولها و اتمها مي شوند. بر اثر يونيزاسيون، الكترون آزاد مي شود و باقي مانده اتم به صورت يون در مي آيد؛ به همين علت اين لايه از جو را يونوسفر ناميده اند.

شدت يونيزاسيون در تمام ارتفاعات يونسفر يكسان نيست؛ بنابراين لايه هاي متفاوت با تراكم الكترون و يون متفاوت با ارتفاعات مجاور خود در يونسفر وجود دارد؛

اين لايه ها در ارتباطات راديويي اهميت بسياري دارند. اين لايه ها عبارتند از لايه هاي D,E,F .

5 - اگزوسفر

شرايط موجود در يونوسفر در اين لايه نيز حاكم است؛ بدين معني كه گازها در اين لايه همچنان قابليت هدايت الكتريكي خود را حفظ مي كنند. سرعت ذرات در اين لايه بسيار زياد است و در مواردي به 2/11 كيلومتر در ثانيه مي رسد.

اگزوسفر لايه گذار جو به فضاي كيهاني به شمار مي آيد كه بخش فوقاني آن را در ارتفاع بيش از سه هزار كيلومتري از سطح زمين برآورد كرده اند.

محمد طلايي زاده

|+| نوشته شده توسط amir در یکشنبه ششم خرداد 1386 ساعت 6:28 PM |

دانشمندان موفق شدند کوچکترين دستگاه الکترونيکي جهان را با ابعاد تنها ۱۰ اتم ، توليد کنند.
به گزارش خبرگزارى رويترز از نيويورک ، محققان شرکت "جنرال الکتريک " آمريکا اميدوارند اين وسيله که به شکل لوله اى بسيار ريز از جنس اتمهاى کربن است ، روزى به عنوان نيمه هادى اصلي در رايانه ها و ساير تجهيزات الکترونيک به کار گرفته شده و سبب کاهش ابعاد آنها شود.

توليد اين وسيله که يک لوله "نانوتيوب" است ، به شاخه اى از علم مربوط ميشود که در آن دانشمندان براى طراحي وسيله هايي با ابعاد نانومترى تلاش ميکنند.
هر نانومتر به يک ميليارديوم متر گفته ميشود که برابر طول۱۰ اتم هيدروژن در کنار هم ، و يا يک هشتاد هزارم قطر هر تار موى انسان است .

نيمه هاديها در واقع هسته اصلي تمامي تجهيزات الکترونيک و به عبارتي دريچه هاى ورود و خروج الکترونها درون مدارهاى الکترونيکي هستند که امروزه در تمامي تجهيزات الکترونيک ، مثلا رايانه ها و يا تلفنهاى همراه استفاده ميشوند.

شرکتهاى ديگرى از قبيل شرکت "آىبيام " نيز در گذشته تحقياتي زيادى در زمينه ساخت لوله هاى کربن در ابعاد نانومترى (نانوتيوب ) انجام داده اند اما به گفته پروفسور "پاول مک ايون " از دانشگاه "کورنل"، مطالعه جديد محققان شرکت "جنرال الکترونيک " در اين زمينه داراى ارزشهاى بيشترى است .

به گفته "مک ايون "، در اين مطالعه دانشمندان اين شرکت نشان دادند که لوله هاى نانومترى کربني ميتوانند در آينده به عنوان جايگزين براى
"سيليکون " در صنعت نيمه هاديها مورد استفاده قرار بگيرند و ابعاد تراشه ها را کاهش دهند.

دانشمندان پيش از اين اعلام کرده بودند که تراشه هاى سيليکوني در دهه آينده از لحاظ کوچکتر شدن به مرز فيزيکي خود ميرسند و ديگر نميتوان ابعاد تراشه ها را از ميزان خاصي کوچکتر کرد و به همين جهت جايگزين کردن نانوتيوبها به جاى سيليکون داراى اهميت خاصي است .
با اين وجود، لوله هاى نانومترى کربني همچنان داراى مشکلات فني زيادى هستند و به طور مثال، محققان هنوز نتوانسته اند ميليونها نانوتيوب را که به يکديگر متصل شده اند، به فعاليت هماهنگ وادارند.
وى افزود : نانوتيوب ساخت شرکت "جنرال الکتريک " بر خلاف موارد مشابه قبلي، قادر است هم از خود نور ساتع کند و هم وجود پرتوهاى نور را تشخيص بدهد.

اين وسيله به عنوان کوچکترين وسيله الکترونيکي ساخته شده در جهان قادر است مقادير بسيار اندکي نور را به درون مولکولها بتاباند، اما هنوز جنبه هاى استفاده عملي از آن مشخص نيست .

يکي از موارد استفاده اين نانولوله ميتواند ساخت حسگرهاى فوق العاده دقيق ، براى شناسايي کمترين ذرات مواد شيميايي و يا سموم بيولوژيکي باشد.

منبع : خبرگزارى جمهورى اسلامي

محمد طلايي زاده

|+| نوشته شده توسط amir در یکشنبه ششم خرداد 1386 ساعت 6:26 PM |

نانوتکنولوژي

نانوتکنولوژي،

فناوري جديد است که تمام دنيا را فرا گرفته است و به تعبير دقيقتر "نانوتکنولوژي بخشي از آينده نيست بکله همه آينده است" . در اين نوشتار بعد از تعريف نانوتکنولوژي و بيان کاربردهاي آن دلايل و ضرورتهاي توجه به اين فناوري آورده شده است:

تعريف نانوتکنولوژي و آشنايي با آن

نانوتکنولوژي، توانمندي توليد مواد، ابزارها و سيستمهاي جديد با در دست گرفتن کنترل در سطوح ملکولي و اتمي و استفاده از خواص است که در آن سطوح ظاهر ميشود. از همين تعريف ساده برميآيد که نانوتکنولوژي يک رشته جديد نيست، بلکه رويکردي جديد در تمام رشته هاست. براي نانوتکنولوژي کاربردهايي را در حوزه هاي مختلف از غذا، دارو، تشخيص پزشکي و بيوتکنولوژي تا الکترونيک، کامپيوتر، ارتباطات، حملونقل، انرژي، محيط زيست، مواد، هوافضا و امنيت ملي برشمرده اند.کاربردهاي وسيع اين عرصه به همراه پيامدهاي اجتماعي، سياسي و حقوقي آن، اين فن آوري را بهعنوان يک زمينه فرا رشتهاي و فرابخش مطرح نموده است.

هر چند آزمايشها و تحقيقات پيرامون نانوتکتولوژي از ابتداي دهه 80 قرن بيستم بطور جدي پيگيري شد، اما اثرات تحول آفرين، معجزه آسا و باورنکردني نانوتکنولوژي در روند تحقيق و توسعه باعث گرديد که نظر تمامي کشورهاي بزرگ به اين موضوع جلب گردد و فناوري نانو را به عنوان يکي از مهمترين اولويتهاي تحقيقاتي خويش طي دهه اول قرن بيست و يکم محسوب نمايند .

استفاده از اين فنآوري در کليه علوم پزشکي، پتروشيمي، علوم مواد، صنايع دفاعي، الکترونيک، کامپوترهاي کوانتومي و غيره باعث شده که تحقيقات در زمينه نانو بهعنوان يک چالش اصلي علمي و صنعتي پيش روي جهانيان باشد. لذا محققين، اساتيد و صنعتگران ايراني نيز بايد در يک بسيج همگاني، جايگاه، موقعيت و وضعيت خويش را در خصوص اين موضوع مشخص نمايند و با يک برنامهريزي علمي دقيق و کارشناسانه به حضوري فعال و حتي رقابتي سالم در اين جايگاه، عرضاندام و ابراز وجود نمايند و براي چنين کاري طراحي يک برنامه منسجم، فراگير و همه جانبه اجتنابناپذير است.

نانوتكنولوژي و كاربردهاي آن
علوم و فناوري نانو، عنصر ي اساسي در درك بهتر طبيعت در دهه‌هاي آتي خواهد بود. از جمله موارد مهم در آ ي نده، همكاريهاي تحقيقاتي ميان‌رشته‌ا‌ي، آموزش خاص و انتقال ايده‌ها و افراد به صنعت خواهد بود. بخشي از تأثيرات و کاربردهاي نانوتکنولوژي بهشرح زير مي‌باشد:

1 – توليد ، مواد و محصولات صنعتي :
نانوتكنولوژي تغيير بنياني مسيري است كه در آينده، موجب ساخت مواد و ابزارها خواهد شد. امكان سنتز بلوك‌هاي ساختماني نانو با اندازه و تركيب به دقّت كنترل‌شده و سپس چيدن آنها در ساختارهاي بزرگتر، كه داراي خواص و كاركرد منحصربه‌فرد باشند، انقلابي در مواد و فرآيندهاي توليد آنها، ايجاد مي‌كند. محقّقين قادر به ايجاد ساختارهايي از مواد خواهند شد كه در طبيعت نبوده و شيمي مرسوم نيز قادر به ايجادشان نبوده‌است. برخي از مزاياي نانوساختارها عبارتست از: مواد سبك‌تر، قوي‌تر و قابل برنامه‌ريزي ؛ كاهش هزينة عمر كاري از طريق كاهش دفعات نقص فنّي ؛ ابزارهايي نوين بر پاية اصول و معماري جديد ؛ بكارگيري كارخانجات مولكولي يا خوشه‌ا‌ي كه مزيّت مونتاژ مواد در سطح نانو را دارند.

2- پزشکي و بدن انسان:
رفتار مولكولي در مقياس نانومتر، سيستمهاي زنده را اداره مي‌كند. يعني مقياسي كه شيمي، فيزيك، زيست‌شناسي و شبيه‌سازي كامپيوتري، همگي به آن سمت درحال گرايش هستند.

• فراتر از سهل‌شدن استفادة بهينه از دارو، نانوتكنولوژي مي‌تواند فرمولاسيون و مسيرهايي براي رهايش دارو ( Drug Delivery ) تهيه كند، كه به‌نحو حيرت‌انگيزي توان درماني داروها را افزايش مي‌دهد.

• مواد زيست‌سازگار با كارآيي بالا، از توانايي بشر در كنترل نانوساختارها حاصل خواهدشد. نانومواد سنتزي معدني و آلي را مثل اجزاي فعّال، مي‌توان براي اعمال نقش تشخيصي (مثل ذرات كوانتومي كه براي مرئي‌سازي بكار مي‌رود) درون سلولها وارد نمود.

• افزايش توان محاسباتي بوسيلة نانوتكنولوژي، ترسيم وضعيت شبكه‌هاي ماكرومولكولي را در محيط‌هاي واقعي ممكن مي‌سازد. اينگونه شبيه‌سازي‌ها براي بهبود قطعات كاشته‌شدة زيست‌سازگار در بدن و جهت فرآيند كشف دارو، الزامي خواهدبود.

3- دوام‌پذيري منابع: كشاورزي، آب، انرژي، مواد و محيط زيست پاك:
نانوتكنولوژي چنان چ ه ذكر شد، منجر به تغييرات ي شگرف در استفاده از منابع طبيعي، انرژي و آب خواهد شد و پس ا ب و آلودگي را كاهش خواهدداد. همچنين فنّاوري‌هاي جديد، امكان بازيافت و استفادة مجدد از مواد، انرژي و آب را فراهم خواه ن د كرد. در زمينه محيط زيست ، علوم و مهندسي نانو، مي‌تواند تأثير قابل ملاحظه‌ا‌ي ، در درك مولكولي فرآيندهاي مقياس نانو كه در طبيعت رخ مي‌دهد ؛ در ايجاد و درمان مسائل زيست‌محيطي از طريق كنترل انتشار آلاينده‌ها ؛ در توسعة فنّاوري‌هاي "سبز" جديد كه محصولات جانبي ناخواستة كمتري دارند و ي ا در جريانات و مناطق حاوي فاضلاب، داشته‌باشد. لازم به ذكراست، نانوتكنولوژي توان حذف آلودگي‌هاي كوچك از منابع آبي (كمتر از 200 نانومتر) و هوا (زير 20 نانومتر) و اندازه‌گيري و تخفيف مداوم آلودگي در مناطق بزرگتر را دارد.

در زمينه انرژي ، نانوتكنولوژي مي‌تواند به‌طور قابل ملاحظه‌ا‌ي كارآيي، ذخيره‌سازي و توليد انرژي را تحت تأثير قرار د ا د ه مصرف انرژي را پايين بياورد . به عنوان مثال، شركتهاي مواد شيميايي، مواد پليمري تقويت‌شده با نانوذرات را ساخته‌اند كه مي‌تواند جايگزين اجزاي فلزي بدنة اتومبيلها شود. استفاده گسترد ه ازاين نانوكامپوزيت‌ها مي‌تواند ساليانه 5/1 ميليارد ليتر صرفه‌جويي مصرف بنزين به ‌همراه داشته‌باشد .

يا انتظار مي‌رود تغييرات عمده‌ا‌ي در فنّاوري روشنايي در 10 سال آينده رخ دهد. مي‌توان نيمه‌هادي‌هاي مورد استفاده در ديودهاي نوراني ( LED ها) را به مقدار زياد در ابعاد نانو توليد كرد. در ا مريکا ، تقريبا" 20% كل برق توليدي، صرف روشنايي (چه لامپهاي التهابي معمولي و چه فلوئورسنت) مي‌شود. مطابق پيش‌بيني‌ها در 10 تا 15 سال آينده ، پيشرفتهايي از اين دست مي‌تواند مصرف جهاني را بيش از 10% كاهش دهد كه 100 ميليارد دلار در سال صرفه‌جويي و 200 ميليون تن كاهش انتشار كربن را به‌همراه خواهدداشت .

4 - هوا و فضا :
محدوديت‌هاي شديد سوخت براي حمل بار به مدار زمين و ماوراي آن، و علاقه به فرستادن فضاپيما براي مأموريتهاي طولاني به مناطق دور از خورشيد ، كاهش مداوم اندازه، وزن و توان مصرفي را اجتناب‌ناپذير مي‌سازد. مواد و ابزارآلات نانوساختاري، اميد حل اين مشكل را بوجود آورده‌است.

"نانوساختن" ( Nanofabrication ) همچنين در طرّاحي و ساخت مواد سبك‌وزن، پرقدرت و مقاوم در برابر حرارت، موردنياز براي هواپيماها، راكت‌ها، ايستگاههاي فضايي و سكّوهاي اكتشافي سيّاره‌ا‌ي يا خورشيدي، تعيين‌كننده است. همچنين استفادة روزافزون از سيستمهاي كوچك‌شدة تمام خودكار، منجر به پيشرفتهاي شگرفي در فنّاوري ساخت و توليد خواهدشد. اين مسأله با توجه به اينكه محيط فضا، نيروي جاذبة كم و خلأ بالا دارد، موجب توسعة نانوساختارها و سيستمهاي نانو – كه ساخت آنها در زمين ممكن نيست- در فضا خواهدشد.

5- امنيت ملّي:
برخي کاربردهاي دفاعي نانوتکنولوژي عبارتند از: تسلط اطّلاعاتي از طريق نانوالكترونيك پيشرفته بعنوان يك قابليت مهم نظامي ، امكان آموزش مؤثّرتر نيرو، به كمك سيستمهاي واقعيت مجازي پيچيده‌تر حاصله از الكترونيك نانوساختاري ، استفادة بيشتر از اتوماسيون و رباتيك پيشرفته براي جبران كاهش نيروي انساني نظامي، كاهش خطر براي سربازان و بهبود كارآيي خودروهاي نظامي ، دستيابي به كارآيي بالاتر (وزن كمتر و قدرت بيشتر) موردنياز در صحنه‌هاي نظامي و در عين‌حال تعداد دفعات نقص فنّي كمتر و ه ز ينة كمتر در عمر كاري تجهيزات نظامي ، پيشرفت در امر شناسايي و در نتيجه مراقبت عوامل شيميايي، زيستي و هسته‌ا‌ي ، بهبود طرّاحي در سيستمهاي مورد استفاده در كنترل و مديريت عدم تكثير سلاحهاي هسته‌ا‌ي ، تلفيق ابزارهاي نانو و ميكرومكانيكي جهت كنترل سيستمهاي دفاع هسته‌ا‌ي . در بسياري موارد، فرصتهاي اقتصادي و نظامي مكمّل هم هستند. كاربردهاي درازمدت نانوتكنولوژي در زمينه‌هاي ديگر، پشتيباني كننده امنيت ملّي است و بالعكس.

6- کاربرد نانوتکنولوژي در صنعت الکترونيک
ذخيره‌سازي اطلاعات در مقياس فوق‌ العاده کوچک، با استفاده از اين فناوري مي‌توان ظرفيت ذخيره سازي اطلاعات را در حد 1000 برابر يا بيشتر افزايش دهد و نهايتاً به ساخت ابزارهاي ابرمحاسباتي به کوچکي يک ساعت مچي منتهي شود.

ظرفيت نهايي ذخيره اطلاعات به حدود يک ترابيت در هر اينچ ربع برسد، و اين امر موجب مي‌شود که ذخيره‌ سازي 50 عدد DVD يا بيشتر در يک هارد ديسک با ابعاد يک کارت اعتباري شود.

ساخت تراشه‌ها در اندازههاي فوقالعاده کوچک به عنوان مثال در اندازههاي 32 تا 90 نانو متر، توليد ديسک‌هاي نوري 100 گيگا بايتي در اندازههاي کوچک نيز ميباشد.

تاريخچه فناوري نانو در جهان

چهل سال پيش Richard Feynman ، متخصص کوانتوم نظري و دارنده جايزه نوبل، درسخنراني معروف خود در سال 1959 با عنوان " آن پايين فضاي بسياري هست "( Ther is plenty of room in the bottom ) به بررسي بعد رشد نيافته علم مواد پرداخت. وي درآن زمان اظهار داشت : "اصول فيزيک، تا آنجايي که من توانايي فهمش را دارم، بر خلاف امکان ساختن اتم به اتم چيزها حرفي نميزنند." او فرض را بر اين قرار داد که اگر دانشمندان فرا گرفتهاند که چگونه ترانزيستورها و ديگر سازهها را با مقياسهاي کوچک بسازند، پس ما خواهيم توانست که آنها را کوچک و کوچکتر کنيم. در واقع آنها به مرزهاي حقيقيشان در لبههاي نامعلوم کوانتوم نزديک خواهند بود بهطوري که يک اتم را در مقابل ديگري بهگونهاي قرار دهيم که بتوانيم کوچکترين محصول مصنوعي و ساختگي ممکن را ايجاد کنيم.

با استفاده از اين فرمهاي بسيار کوچک چه وسايلي ميتوانيم ايجاد کنيم؟

Feynman در ذهن خود يک "دکتر مولکولي" تصور کرد که صدها بار از يک سلول منحصربه فرد کوچکتر است و ميتواند به بدن انسان تزريق شود و درون بدن براي انجام کاري يا مطالعه و تاييد سلامتي سلولها و يا انجام اعمال ترميمي و بهطور کلي براي نگهداري بدن در سلامت کامل به سير بپردازد. در بحبوبه سالهاي صنعتي کلمه "بزرگ" از اهميت ويژهاي برخوردار بود. مثل علوم بزرگ، پروژههاي مهندسي بزرگ و غيره حتي کامپيوترها در دهه 1950 تمام طبقات ساختمان را اشغال ميکردند. ولي از وقتي Feynman نظرات و منطق خود را بازگو کرد، جهان روندي بهسوي کوچک شدن در پيش گرفت.

Marvin Minsky تفکرات بسيار باروري داشت که ميتوانست به انديشههاي Feynman قوت ببخشد. Minsky پدر يابنده هوشهاي مصنوعي دهه 70-1960 جهان را در تفکراتي که مربوط به آينده ميشد، رهبري ميکرد. در اواسط دهه 70 ، Eric Drexler که يک دانشجوي فارغ التحصيل بود، Minskey را بهعنوان استاد راهنما جهت تکميل پاياننامهاش انتخاب کرد و او نيز اين مسئوليت را بر عهده گرفت. Drexler سبت به وسايل بسيار کوچک Feynman علاقهمند شده بود و قصد داشت تا در مورد تواناييهاي آنها به کاوش بپردازد. Minskey نيز با وي موافقت کرد. Drexler در اوايل دهه 80، درجه استادي خود را در رشته علوم کامپيوتر دريافت کرده بود و گروهي از دانشجويان را به صورت انجمني به دور خود جمع نموده بود. او افکار جوانترها را با يک سري ايدهها که خودش "نانوتکنولوژي" نامگذاري کرده، مشغول ميداشت. Drexler اولين مقاله علمي خود را در مورد نانوتکنولوژي مولکولي (MNT) در سال 1981 ارايه داد. او کتاب Engin of Creation:The Coming Era of Nanotechnology را در سال 1986 به چاپ رساند. Drexler تنها درجه دکتري در نانوتکنولوژي را در سال 1991 از دانشگاه MIT دريافت داشت. او يک پيشرو در طرح نانوتکنولوژي است و هماکنون رئيس استيتو Foresight و Research Fellow ميباشد.

تعيين بودجههاي کلان در کشورهاي صنعتي براي تحقيقات در زمينه نانوتکنولوژي

بسياري از كشورهاي توسعه‌يافته و در حال توسعه (در حدود 30 كشور)، برنامه‌هايي را در سطح ملي براي پشتيباني از فعاليتهاي تحقيقاتي و صنعتي نانوتكنولوژي تدوين و اجرا مي‌نمايند. زيرا نانوتكنولوژي به عنوان انقلابي در شرف وقوع، آينده اقتصادي كشورها و جايگاه آنها در جهان را تحت تأثير جدي قرار خواهد داد و اين مس أ له در اين كشورها توسط صاحب‌نظران و محققان تبيين‌شده و براي مديران اجرايي به صورت يك امر شفاف و قطعي درآمده است. در بخشي از اين كشورها، در يكي دو سال اخير تحركات شديدي از طرف دولتها براي سرعت بخشيدن به توسعه نانوتكنولوژي صورت گرفته و فعاليتهايي كه تا قبل از اين به صورت خودجوش توسط محققان انجام مي‌گرفته است، با تشويق و حمايتهاي مستقيم دولت ادامه يافته‌اند كه در اين قسمت نمودار ستوني ميزان سرمايه گذاري دولتها آورده شده است:

اهميت مطرح شدن طرح

همانگونه كه اشاره شد بسياري از كشورهاي پيشرفته و در حال پيشرفت، برنامه‌هايي را براي پشتيباني از فعاليتهاي تحقيقاتي و صنعتي نانوتكنولوژي تدوين و اجرا مي‌نمايند. اما يك سوال مهم براي كشور ما و بسياري از كشورها كه هنوز به نانوتكنولوژي به عنوان تمدن آينده علمي توجه كافي نكرده‌اند، اين است كه آيا بايد با اين روند همراه شد يا نه؟ توجه به فضاي بسيار بزرگ و در حال ايجاد نانوتكنولوژي و حجم وسيع فعاليتهاي مربوط به آن در دنيا، اين باور را به انسان القاء مي‌كند كه دير يا زود بايد آينده را ديد و براي ورود به آن اقدام نمود.

|+| نوشته شده توسط amir در یکشنبه ششم خرداد 1386 ساعت 6:26 PM |

شکستن ديوار صوتي

براي توضيح درباره آنچه هنگام شکستن ديوار صوتي روي مي دهد ، ابتدا بايد به صوت به چشم موجي با سرعت انتشار محدود نگاه کرد.همه شما با اثرات ناشي از محدود و نسبتا کم بودن سرعت صوت آشنايي داريد؛ بازتاب صدا در کوه ، تاخير زماني در شنيدن صداي بلندگوهايي که يک چيز را پخش مي کنند و شنيدن صداي رعد پس از ديدن برق . در سطح دريا و دماي 22درجه ، امواج صوتي با سرعت 345متر بر ثانيه يا 1240کيلومتر در ساعت منتشر مي شوند. هر چه دما و فشار کاهش يابد، سرعت صوت کم مي شود، به طوري که براي هواپيمايي در ارتفاع 35هزار پايي - جايي که دما 54- درجه است سرعت صوت به 295متر در ثانيه يا 1060کيلومتر در ساعت مي رسد. حالا يک منبع صوتي را تصور کنيد که يک پالس در ثانيه در فضا پخش مي کند. اين پالسها را مي توان به صورت پوسته هاي کروي از هواي پرفشار که با سرعت صوت بزرگ مي شوند و صوت را منتشر مي کنند تصور کرد (درست مانند دايره هاي ايجاد شده در سطح آب پس از پرتاب يک سنگ) به اين کره ها جبهه هاي موج مي گوييم . اگر چشمه ساکن باشد ، اين کره ها، مانند دايره هاي آب هم مرکز خواهند بود ؛ اما اگر منبع شروع به حرکت کند، اين کره ها را در جهت حرکتش جابه جا خواهد کرد. به طوري که فاصله کره ها از هم در يک طرف (در جهت حرکت) کمتر و در طرف مقابل بيشتر خواهد شد. (با رسم شکل اين مطلب را خواهيد ديد). مقدار اين جابه جايي بستگي به سرعت منبع نسبت به سرعت انتشار صوت دارد. هر چه سرعت منبع بيشتر باشد، به جبهه هاي موجي که در هر لحظه توليد مي کند، نزديکتر شده و بنابراين فاصله جبهه ها در مقابل منبع کمتر و کمتر مي شود، تا اين که در سرعت صوت ، منبع به موج صوتي خود مي رسد و با آن حرکت مي کند. به طوري که جبهه هاي کروي امواج توليد شده همگي مقابل منبع انباشته مي شوند. (مثل حلقه هاي تودرتو با شعاعهاي مختلف که در يک نقطه بر هم مماسند). از نظر فيزيکي جبهه هاي موج نشاندهنده تغييرات فشار هوا هستند و همين تغييرات فشار است که گوش ما آن را به صورت صدا مي شنود.

حالا تصور کنيد همه اين جبهه هاي موج پرفشار جلوي يک هواپيما که با سرعتي در آستانه سرعت صوت حرکت مي کند جمع شود. در اين صورت جبهه ها همديگر را تقويت مي کنند و يک موج فشار با دامنه بسيار زياد تشکيل مي دهند. اين موج ، نيروي مقاومت هوا را زياد مي کند و باعث کاهش نيروي بالابر و دشواري کنترل هواپيما مي شود. وقتي سرعت هواپيما با افزايش توان از سرعت صوت پيشي مي گيرد، از اين سد و ديوار صوتي عبور مي کند و به اصطلاح ديوار صوتي را مي شکند. در اين حالت موج ، دامنه تشکيل شده که به آن shock wave گفته مي شود در هوا منتشر مي شود و به زمين مي رسد. شدت موج رسيده به زمين به ارتفاع هواپيما و اندازه آن بستگي دارد. اگر هواپيما به قدر کافي به زمين نزديک باشد موج فشار مي تواند آنقدر قوي باشد که باعث شکستن شيشه ها، تخريب ساختمان هاي سست و يا کاهش شنوايي افراد شود. شکستن ديوار صوتي يا گذشتن از سرعت صوت ، اولين بار در 14اکتبر 1947 و به وسيله چاک بيگر، خلبان نيروي هوايي امريکا با هواپيماي -X1 که به همين منظور ساخته شده بود اتفاق افتاد. امروزه بيشتر هواپيماهاي جنگنده براحتي از سرعت صوت مي گذرند، به طوري که سرعت بعضي مانند SR71 به 3600کيلومتر در ساعت 3برابر سرعت صوت مي رسد. اما تصوير بالا به شما امکان مي دهد که اين پديده صوتي را ببينيد! اين تصوير که به وسيله جان گي در جولاي 1999 گرفته شده است ، يک فروند هواپيماي F18 هورنت را در حال عبور از ديوار صوتي بر فراز اقيانوس آرام نشان مي دهد. اشتباه نکنيد. ابرسفيد رنگ صدا نيست . در اطراف بالهاي هواپيما بخصوص در شرايط پرواز صوتي ، مناطق کم فشار فراواني ايجاد مي شود. اگر هوا بخار آب زياد داشته باشد، فشار هواي پايين ، آب موجود در هوا را متراکم مي کند و باعث ايجاد ابري از بخار در اطراف آن مي شود. وقتي هواپيما از ديوار صوتي عبور مي کند، هوا به طور موضعي با shock wave آشفته و بخار ناپديد مي شود. جان گي عکس را در لحظه اي که صداي غرش را شنيد ، درست پيش از ناپديدشدن ابر ، گرفته است

|+| نوشته شده توسط amir در یکشنبه ششم خرداد 1386 ساعت 6:24 PM |

تجمع باکتري ها در کراوات پزشکان!

محققان آمريکائي اعلام کردند، پزشکان ممکن است ناخواسته و از طريق کراواتشان عفونت ها را گسترش دهند.
به گزارش BBC ، تيم بيمارستان کوئينز نيويورک دريافته است که تقريبا نيمي از کراوات هاي گروه پزشکي جايگاهي براي باکتري هاي بيماري زا هستند.
نقش کراوات در انتقال باکتري ها به بيماران موضوعي است که بايد مورد توجه قرار گيرد.دکتر استيون نرکين اين يافته خود را درجلسه انجمن ميکروبيولژي آمريکا ارائه کرد ه است.
محققان ، کراوات هاي پزشکان ، دستياران آنها ، دانشجويان پزشکي وپرسنل ايمني که در بيمارستان کار مي کردند را مورد بررسي قرار دادند.
باکتري ها
تقريبا نيمي (47.6%) از کراوات هاي گروه پزشکي پناهگاه باکتري هاي بيمار ي زا بودند.اين ميزان 8 برابر ميزان آلودگي کراوات ها ي گروه ايمني همان بيمارستان بود.
دکتر نرکين مي گويد يافته فوق اين ترديد را ايجاد مي کند که آيا کراوات زدن مورد علاقه بيماران هست يا خير؟.
بر اساس اظهارات وي اينگونه مطالعات به پزشکان خاطر نشان مي کند که به هنگام رفتن بر بالين بيماران چه با خود ببرند.
خوش لباس بودن ، نشانه حرفه اي بودن است و با اعتماد بيشتر از سوي بيمار ارتباط دارد.پزشکان و مديران ارشد بيمارستان ، غالبا پرسنل را به کراوات زدن تشويق مي کنند تابه ايجاد اين ارتباط ارزشمند کمک کنند ، اما با اين کار ممکن است باعث سهولت گسترش ارگانيزم هاي عفوني شوند.
يک سخنگو از انجمن پزشکي انگلستان مي گويد کراوات ها غالبا در تماس با دست قرار دارند اما کمتر شسته مي شوند و اين بدان معني است که مي توانند عفونت را پخش کنند. وي معتقد است پزشکان بهنگام ويزيت بيماران نبايد کراوات بزنند.

|+| نوشته شده توسط amir در سه شنبه بیست و نهم اسفند 1385 ساعت 4:57 PM |

عمر کمتر براي مردان خانه دار

مردان خانه دار بيشتر از ديگر مردان در معرض خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي قرار دارند.
يافته هاي يک تحقيق جديد نشان مي دهد مرداني که در خانه مي مانند و کارهاي خانه را انجام مي دهند بيشتر از ديگر مرداني که خارج از خانه کار مي کنند در معرض خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي و همچنين مرگ قرار دارند.
اين تحقيق به اين علت انجام شده است تا به اين مساله پي برند که آيا فشار کار منزل ، خطر ابتلا به مرگ و مير و بيماري را افزايش مي دهد يا غيرمتعارف بودن شغل اين مردان.
نتيجه جالبي که اين تحقيق در برداشته اين است که افزايش مرگ و مير و همچنين ابتلا به بيماري هاي قلبي در ميان مردان خانه دار با نوع شغل آنها ارتباط دارد، نه ميزان کار و فشار ناشي از آن.
در واقع مرداني که خود را خانه دار تلقي مي کردند 82 درصد بيشتر از ديگر مرداني که بيرون از خانه کار مي کنند در معرض خطر مرگ هستند و عمر کوتاه تري دارند به گفته پژوهشگران کساني که در پستهاي غيرمعمول و خلاف آنچه عرفا از آنها انتظار مي رود کار مي کنند بيشتر از ديگران از بيماري هاي قلبي رنج مي برند و همچنين عمر کوتاه تري دارند.

|+| نوشته شده توسط amir در سه شنبه بیست و نهم اسفند 1385 ساعت 4:56 PM |

رابطه انسان با رايانه عاطفي تر شده است

انسانها احساس وفاداري بيشتري به رايانه از خود نشان مي دهند. به گزارش بخش خبر سايت اخبار فن‌آوري اطلاعات ايران ، به نقل از جام جم، در تحقيقات جديدي كه از سوي محققين دانشگاه پنسيلوانيا صورت گرفت نشان مي دهد كه انسانها گرايش عاطفي بيشتري به رايانه نسبت به قبل يافته و رابطه بهتري با آن برقرار مي كنند. اين تحقيق همچنين نشان از سازگارتر شدن انسان با ماشين دارد كه مي تواند در مجموع اخبار مطلوبي براي سازندگان سخت افزار و شركتهاي تبليغاتي باشد.
تحقيق مذكور پس از بررسي رفتار 800 دانشجوي صاحب رايانه در اين دانشگاه صورت گرفت. واقعيت اين است كه برنامه ها و مغز اصلي رايانه توسط انسان برنامه سازي شده و بكارگرفتن نقاط و نكات انساني تر در اين باره مي تواند محصول نهايي را عاطفي تر سازد. البته دريافت تمامي اطلاعات منتشره از سوي يك برنامه نيز از سوي انسان در درازمدت مي تواند نتايج كمتر مثبتي به بار آورد.

|+| نوشته شده توسط amir در سه شنبه بیست و نهم اسفند 1385 ساعت 4:55 PM |

شير مادر موهبتي الهي براي تغذيه شير خوار است

• بهترين غذا است
شير مادر دقيقا درصد مناسبي از مواد غذايي لازم براي شير خوار را دارد.باهيچ فرمول نمي توان شيري مانند شير مادر ساخت!

• تماس محبت آميز
کودک غذا خورده نزديکي فوق العاده اي با مادر دارد.وقتي شير مادر جاري ميشود احساس گرماو آرامش و رضايت به مادر دست مي دهد. نگرش هاي مربوط به تغذيه با شير مادر در طي زمان تغيير کرده است.
در دهه1350پس از ابداع روشهاي انجماد و پاستوريزه کردن و توليد شير خشک مادران بيشتر و بيشتري با شيشه به شير خواران خود شير دادند.عده بسياري تغذيه با شير مادر را«روشي قد يمي» مي دانستند.امروزه تغذيه باشيرمادر بخشي از زندگي است.فقط کافي است شير خوار را همراه خود داشته باشيد- هيچ شيشه اي وجود ندارد که الم شنگه نداشته باشد و شما مي توانيد هر جا که راحت باشيد به کودک خود شير دهيد.

تغذيه با شير مادر فوايد بسياري دارد
• شير مادر براي شير خوار شما:
بهترين تغذيه ميباشد- .شير خوار ترکيب مناسبي از مواد غذايي را به دست مي آورد و جالب تر آنکه مخلوط مواد غذايي متناسب با نيازهاي شير خوار در شرايط مختلف تغيير مي کنند. فقط برخي از مواد غذايي موجود در شير مادر را مي توان در شير خشک يافت.
از شير خوار حفاظت ميکند- شير مادر داراي موادي است که به حفاظت از شير خوار در برابر بعضي از بيماريها کمک مي کند. شير خواراني که از شير مادر تغذيه مي کنند کمتر دچار سرماخوردگي و عفونتهاي تنفسي و عفونتهاي گوش و اسهال مي شوند.
قابل هضم تر است- يبوست و قولنج در شير خواراني که از شير مادر تغذ يه مي کنند کمتر است چون شير مادر به آساني هضم مي شود.
شير مادر به رشد شير خوار کمک مي کند- در شيرزدادن از براي تغذيي با شير متفاوت است.روش تغذيي با شير مادر به رشد مناسب:
_ ساختمان دهان
_ عضلات فک و صورت
_ جاگيري دندانها
_ وافزايش ضريب هوشي کمک مي کند.

• براي مادر- تغذيه با شير مادر:
به بازگشت رحم به اندازه طبيعي و پيشگيري از بيماري ها کمک مي کند.مک زدن شير خوار موجب مي شود که رحم منقبض شده در نتيجه زودتر به اندازه قبل از بارداري باز گردد.همچنين در پيشگيري از سرطلن پستان و تخمدان و کاهش خونريزي پس از زايمان و کم خوني موثر است.
به مادر کمک مي کند وزن خود را کم کند. شير دادن بخشي از چربي اضافي انباشته شده در طي بارداري را مي سوزاند.
- آسانتر است .تغذيه با شير مادر تميز بوده وآسانتر است. دماي آن فوق العاده مناسب است و مانند شير خشک ديگر نياز به مخلوط کردن گرم کردن و يا استريل کردن شيشه نيست.
- هزينه کمتري دارد.شما ناچار نيستيد چيزي بخريد. فقط مادر بايد تغذيه خوبي داشته باشد.شير مادر علاوه بر تامين غذا احساس راحتي ورضايت به نوزاد مي دهد.بسياري از مادراني که شير مي دهند مي گويند هيچ نعمتي بهتر از اين نيست!
تغذيه با شير مادر چه تاثيري دارد در طي بارداري بدن خود را آماده شير دهي مي نمايد.

• بيولوژي پستان : غدد مولد شير که «غدد انگوري» خوانده مي شوند در طي بار داري بزرگتر و بيشتر مي شوند.
مجاري شير را از غدد مولد شير به حفراتي در نوک پستان هدايت مي کند. حفره ها محفظه هايي هستند که شير را ذخيره مي کنند. ماهک ناحيه تيره تر اطراف نوک پستان مي باشد.
• آغوز
در طي بارداري و تا چند روز پس از تولد توليد مي شود. آغوز پر از پروئين املاح و پادتن هاي ايمني دهنده مي باشد.اين ماده غليظ است و ممکن است بي رنگ سفيد يا زرد باشد.آغوز براي شير خواران غذايي کامل است.
شير مادر رقيق تر از آغوز و به رنگ سفيد مايل به آبي است.شير مادر ظرف چند روز پس از تولد ترشح مي شود.در ابتدا ممکن است پستانهاي شما سفت تر سنگيت تر و متورم تر به نظر آيد. همه اين ناراحتي ها معمولا به زودي بر طرف مي شود.نياز شير خوار به غذا موجب تحريک توليد شير مادر مي شود.
1- با مک زدن نوزاد پايانه هاي عصبي در پستان پيامي به مغز مي فرستند
2- هورمونها آزاد شده و موجب انقباض غدد شيري مي شوند.
3- شير به داخل مجاري مي ريزد .در داخل مجاري با فشارفرستاده مي شود اين فشار موجب يک واکنش «خاص» مي گردد.
احساس خارشي که 3-2.دقيقه پس از آغاز مک زدن نوزاد بروز مي کند.
عرضه و تقاضا :وقتي نياز شير خوار به شير بيشتر مي شود مادر شير بيشتري توليد مي کند.

• چگونه به شير خوار خود شير دهيد
بهترين کار آن است که هر چه زود ترپس از زايمان شير دهي را آغاز کنيد ممکن است تغذيه با شير مادر در ابتدا پر درد سر باشد ولي به زودي به روندي عادي بدل مي شود.
1- احساس آرامش نموده و راحت باشيد: دقت کنيد شير خوار نيز حتما راحت باشد. شما مي توانيد بنشينيد يا دراز بکشيد.
نوزاد را به پهلو بخوابانيد به طوري که تمامي بدن شير خوار رو به شما باشد از يک دست براي گرفتن پستان استفاده کنيد و انگشتان و شست را به شکل c بگيريد.
2- به کودک خود کمک کنيد :با نوک پستان خود لب پائيني شير خوار را غلغلک دهيد. دقت کنيد حتما دهان کودک کاملا باز باشد(مانند حالت خميازه)و2 تا2/5 سانتي متر از ماهک(آرئول) و نه فقط نوک پستان را در بر گيرد
3- توقف مکيدن :هيچ گاه خود شير خوار را از سينه جدا نکنيد. بگذاريد شير خوار خود خود پستان را رها کند تا شير چرب انتهايي را نيز دريافت کند.
4- پشت شير خوار را بماليد: در حالي که شير خوار را روي شانه تان گذاشته ايد پشت نوزاد را بماليد. با قرار دادن او روي زانويتان گردنش را بماليد. اگر کودک بخواهد آروغ بزند اين عمل به او کمک خواهد کرد.

• چند وقت يکبار و به چه صورت بايد شير داد؟
_ بگذاريد شير خوارتان در هر زمان و به هر ميزاني که مي خواهد بر حسب ميل و تقاضاي خود شير بخورد. اين کار مانع از تورم پستانهاي شما مي شود.
_ قبل از شير دادن با پستان ديگر بگذاريد شير خواراتان شير پستان اول را «تمام کند».
_ در هر وعده شير دادن پستان ها رانغيير دهيد.

• چندوسيله کمکي براي شير دادن
_ کرست هاي مي تواند تکيه گاه اضافي مورد نيازتان را ايجاد کند.
_ بالشتک هاي شير دهي در داخل کرست قرار مي گيرد تا شير نشست کرده را جذ ب کنند. از هيچ وسيله اي که داراي لايه پلاستيکي باشد استفاده نکنيد. لايه مذکور موجب حفظ رطوبت شده و به عفونت پستان مي آنجامد.

• نقش پدر
پدر با تعويض کهنه و حمام کردن و بازي کردن با شير خوار مي تواند به شما کمک کند. پدر مي تواند منشأ تشويق مادر بوده و مراقب باشد که او غذاي مناسب خورده و استراحت کافي داشته باشد.
چگونه بفهميد که شير کافي داريد يا نه.

• شير شما کافي است اگر:
_ هر روز شش بار يا بيشتر پوشک بچه عوض شود( توجه کنيد که پوشک هاي با جذب بالا ممکن است به تعويض کمتري نياز داشته باشد.)
_ شير خوار سالم است و به وزن او اضافه مي شود.
_ در 24 ساعت8-12 بار شير مي دهيد( با رشد شير خوار تعداد دفعات شير دهي کمتر ميشود.) به خاطر داشته باشيد هر چه شير خوار بيشتر شير بخورد شما بيشتر شير توليد مي کتيد.

• درباره توقف شير دهي
_ بسياري از کودکان در 4 ماهگي تا يکسالگي از شير گرفته مي شوند. در اين زمان شروع به غذاهاي جامد مي نمايند ولي اين امر به شما بستگي دارد! شما مي توانيد تا هر وقت که مي خواهيد به شير دهي ادامه بدهيد. براي مشاوره با مسول بهداشت خود صحبت نمايد. البته بهترين زمان قطع شير دهي دو سالگي است.
_ اگر مي توانيد فقط يک ماه شير دهيد باز هم اين بهترين شروع است! ولي اگر قبل از يک سال شير دهي شما قطع شود به طفلتان شير خشک بدهيد نه شير گاو.

• ياد بگيريد که چگونه شير خود را بدوشيد.
اين کار زماني لازم مي شود که نتوانيد يک وعده شير بدهيد اين امر موجب آماده شدن شير براي شيردهي هاي بعدي مي شودو مانع از تورم پستانهايتان مي گردد.چگونگي اين کار:
دوشيدن شير با فشار دست :يک فنجان استريل تميز زير پستان خود بگذاريد.( براي استريل کردن فنجان آن را به مدت 5 دقيقه بجوشانيد.)
_ هر دو دست خود را به دور پستان گذاشته و بطوري که شست ها روي پستان قرار مي گيرند.
_ در حالي که دست خود را به طرف نوک پستان مي بريد پستانتان را محکم بماليد.
_ وقتي به ناحيه ماهک رسيد يد آن ناحيه را بين شست وسبابه خود قرار داده بر سينه خود بفشاريد سپس بطور همزمان ناحيه را فشار دهيد.

• شير دوش ها
شير دوش هاي متنوعي در بازار وجود دارد. از دستور العمل کارخانه سازنده پيروي کنيد.

• ذخيره کردن شير
شير خود را در ظرف استريل ذخيره کنيد.تا 48 ساعت مي توانيد آنرا در يخچال يا سه ماه در فريزر نگه داريد.براي گرم کردن مجدد شير ذخيره شده را در آب گرم بگذاريد تا به دماي بدن برسد. هيچ گاه شير خود را با اجاق يا ميکروويو گرم نکنيد. به هيچ وجه استفاده از شيشه توصيه نمي شود. شير دوشيده را با قاشق و فنجان به طفل خود بدهيد زيرا نحوه مکيدن پستان با شيشه متفاوت است و استفاده از شيشه موجب سر در گمي شير خوار و کاهش ميل وي به مکيدن پستان و در نتيجه کاهش شير مادر مي شود. به علاوه انتقال آلودگي هوا و بيماري ها به ويژه اسهال را به همراه دارد.

اگر مشکلي به وجود بيايد مي توانيد به شکل موثري آنرا بر طرف سازيد. مشکلات ياد شده عبارتند از:

• بزرگ و سفت شدن
گاهي تورم يا حتي سفت شدن پستان به هنگام آمدن اولين شير رخ مي دهد حرارت مرطوب و شير دهي مکرر و کوتاه مدت مي تواند موجب بر طرف شدن اين مشکل گردد(وعده هاي شير دهي شير خوار را حذف کنيد)بزرگ وسفت شدن پستان معمولا زود بر طرف مي شود.

• انسداد مجاري شير
اين انسداد به صورت يک توده نخودي شکل کوچک احساس مي شود اين انسداد به خاطر تخليه نکردن کامل پستان مي باشد. ابتدا پستان طرف مسدود شده را در اختيار شير خوار قرار دهيد و مکررأ با اين پستان شير بدهيد تا مجرا باز شود. حرارت مرطوب و ماساژ ملايم مي تواند موجب بر طرف شدن انسداد گردد.تغيير موقيت شير خوار نسبت به پستان هنگام شير دهي را امتحان کنيد.

• علائم عفونت عفونت
_ درد و قرمزي موضعي
_ سردرد و تهوي و استفراق
_ تب ولرز
_ سنگيني پستان: اگر شير دهي مکرر( هر يک ساعت يا دو ساعت يکبار)و ماساژ وکمپرس آبگرم ظرف24 ساعت مفيد واقع نشد و علايم فوق همچنان وجود داشت به ماما مسؤل بهداشت يا پزشک خود رجوع کنيد.

• دردناکي نوک پستان
اين دردناکي که در آغاز شير دهي شايع استدر صورتي اتفاق مي افتد که شير خوار در موقعيت خوبي نسبت به سينه شما قرار نگرفته يا فقط نوک پستان را بمکد. گاهي اين درد ممکن است ناشي از خشک نکردن نوک پستان در هوا باشد. در صورتي که تداوم درد با ماما مسئول بهداشت يا مشاور شير دهي خود مشورت کنيد.
مادران شير ده بايد به خوبي از خود مراقبت کنند تا به خوبي از نوزادشان مراقبت کرده باشند.لازم نيست حتما برنامه غذايي ويژه اي داشته باشد- کافي است که يک برنامه غذايي مخلوط و متنوع با استفاده از تمام گروه هاي غذايي باشد!
گوشت قرمز- گوشت مرغ- گوشت ماهي- حبوبات – تخم مرغ و ميوه هاي مغزدار(پروتين لازم برا ي عضلات را در اختيار شما مي گذارند.« گوشت- گوشت مرغ- گوشت ماهي- حبوبات- تخم مرغ- پوره لوبياو غيره بخوريد» ).

• ميوه ها
از جمله ميوه هاي داراي ويتامين«ث» نظير پرتغال- گريپ فروت داراي ويتامين ها و املاح مي باشند. کالي اين ميوه هانيز کم است.

• سبزيجات
مواد غذايي مهمي را درلاختيار مي گذارند. ميزان چربي آنها نيز کم است. دقت کنيد حتما سبزيجاتي مصرف کنيد که «ويتامين آ» آنها زياد باشد نظير اسفناج- هويجو کدو.

• نان – حبوبات – برنج و ماکاروني
کربوهيدراتهاي مرکب و ويتامين ها را تامين ميکنند. نانهاي سبوس دار - حبوبات – برنج- ماکاروني وغيره را انتخاب کنيد.

• شير ماست و پنير
کلسيم و ويتامين هاي «آ»و « د» لازم رابراي استخوانها و دندانها و عضلات تامين مي کنند.شير بدن چربي بنوشيد و فراورده هاي کم چربي نظير ماست پنير بخوريد. اگر نمي توانيد فراورده هاي شير را تحمل کنيد درباره مکمل هاي غذايي کلسيم دار با پزشکتان مشورت کنيد.
اين راهنماييها را بخاطر بسپاريد:
_ وقتي تشنه هستيد مايعات بنوشيد. به ويژه آب- آب ميوه و سبزيجات
_ مصرف قندو نمک و موادغذايي شيميايي ساختگي راحتي الامکان محدود کنيد.
_ از غذاهايي که به نظر براي شما يا شير خوارتان مشکل ايجاد مي کند پرهيز کنيد.
مواد مخدر از حمله توتون و کافئين را مصرف نکنيد.
مواد مضر از راه شير به نوزاد شما منتقل مي شود. قبل از خوردن هر دارويي با پزشک خود مشورت کنيد.
بيشتر اوقات استراحت کنيد
سخت نگيريد- شما سزاوار اين استراحت هستيد! هر وقت شير خوار مي خوابد چرت بزنيد تا نيروي خود را ذخيره کنيد.

چند سوال و جواب
• آيا مواردي وجود دارند که تغذيه با شير مادر امکان پذير نباشد؟
در واقع نه- مادراني که دو قلوها- سه قلو ها حتي چهار قلوها را شير داده اند!
شير خواران مبتلا به سندرم داون- لب شکري و ساير بيماريها نيز معمولا مي توانند از شير مادر تغذيه کنند.شير خواران نارس واقعا از شير مادر سود مي برند گرچه ممکن است در ابتدا ضعيفتر از آن باشند که پستان مادر را بمکند (بايد شير خود را دوشيده و با قاشق به آنها بدهيد.) شما مي توانيد پس از سزارين شير بدهيد.توجه داشته باشيد که تا پايان شش ماهگي تغذيه انحصاري با شير مادر (بدون استفاده از آب قندو حني آب و........)ضروري است و تا دو سالگي بايد شير دادن همراه غذاهاي کمکي تداوم يابد.

• آيا من مي توانم شير بدهم؟
اغلب خانمها مي توانند به شير خوارا ن خود شير بدهند ولي عده اي از آنها به دلايل جسمي- عاطفي و يا عملي نمي خواهند به نوزاد خود شير بدهند. مهم است که بانوان براي شير دهي مورد حمايت و کمک قرار گيرند. در دوران شير دهي دارومصرف نکنيد.(مگر با تجويز پزشک)

• کجا مي توانم اطلاعات بيشتر کسب کنم؟
با ماما يا مسئول بهداشت يا پزشکتان مشورت کنيد:
بنابراين. . . . . .
به تغذيه نوزادتان با شير مادر توجه کنيد!

• به خاطر داشته باشيد:
با شير دادن بهترين آغاز يک زندگي را دراختيار شير خوارتان قرار دهيد.
از فوايد عاطفي و نيز جسماني شير دهي براي خود و شير خوارتان لذت ببريد.

|+| نوشته شده توسط amir در سه شنبه بیست و نهم اسفند 1385 ساعت 4:54 PM |

تاريخچه پيدايش تلگراف

هنگامي که ما تاريخ انسان را از آغاز تاکنون مرور مي کنيم ، به اين نکته مهم و اساسي پي مي بريم که ارتباطات در زندگي انسان و بخصوص انسان کنوني تا چه اندازه سهم داشته است.

بشر در تمامي قرنها و اعصار، سعي داشته از راه فرستادن علايم و نور در شبها و دود در روزها و حتي اصوات گوناگون ، با مسافت هاي دور و اشخاص ديگر ارتباط برقرار کند.

600 سال پيش از ميلاد مسيح ، ايرانيان مي توانستند در مدتي کمتر از 2 روز، خبري را به مسافت بيشتر از 400 کيلومتر انتقال دهند.

روش ايرانيان در اين مورد بسيار جالب توجه بوده است. در اين روش افراد با فاصله هاي مختلف از يکديگر مستقر مي شدند و با فرياد پيغام را مي رساندند.

دو قرن بعد، اين روش در ايران و روم تکامل يافت ، زيرا در اين دوره ماموران از نوعي تلگراف بصري استفاده مي کردند.

آنها مشعل ها را حرکت مي دادند و نوع حرکت مشعل ها معرف حروف خاصي بود. يوناني ها اين روش را به يک روش علمي و رياضي تبديل کردند، که اصول کار آن شبيه جدول ضرب بود.

روي برج ها و باروهاي مخابراتي که مخصوص اين کار بنا شده بودند 10 سوراخ تعبيه شده بود که 5 تا آنها در سمت راست برج و به صورت عمودي و 5 سوراخ ديگر در حالت افقي و در بالاي برج قرار داشت و هر يک دريچه اي داشتند که قابل باز و بسته شدن بودند و پشت هر دريچه مشعلي روشن قرار داشت.

ماموران کاغذي داشتند که حروف الفبا را در 5 رديف 5تايي روي آنها مي نوشتند و درست همانند جدول ضرب از آن استفاده مي کردند.

مثلا اگر مامور مربوطه 3 سوراخ افقي و 3 سوراخ عمودي را روشن مي کرد، مامور ديگر فورا متوجه مي شد که حرف N مخابره شده است.

پس از آن روشهاي متفاوتي ارائه شد، اما هيچ يک کارايي چنداني نداشتند. تا زماني که در سال 1774 شخصي ايتاليايي دستگاه تلگرافي را اختراع کرد که به تعداد حروف الفبا سيم داشت و با جريان برق ضعيفي که به آن متصل شده بود، اخبار به محلهاي نزديک فرستاده مي شد ؛ اما اين روش فقط مخصوص مسافت هاي کوتاه بود.

اين مشکل هم با ارائه الکترومغناطيس حل شد. سپس در آلمان توسط فيزيکدان معروف آلماني کارل اشتنهايل ، نوعي تلگراف اختراع شد که فقط يک سيم داشت و زمين را به جاي سيم دوم که ناقل خبر بود،
مورد استفاده قرار مي داد.
اين مرد به جاي استفاده از پيل الکتريکي از ماشين مدار الکتريسيته استفاده کرد و در هر دو طرف ، جريان الکتريکي را به وجود آورد. اين دستگاه هم بتدريج تکامل يافت.

در سال 1835، مورس دستگاهي را که هنوز به نام وي معروف است و هنوز به صورت هاي گوناگون در قسمتهايي از کره زمين رواج کامل دارد، اختراع کرد. تا آن زمان تلگراف فقط در خشکي مورد استفاده بود.

اولين خط تلگرافي که در سال 1866 بين انگلستان و امريکاي شمالي برقرار شد، از کارهاي عجيب آدمي به شمار مي رفت.
سيمي به طول 5000 کيلومتر بايد از کف اقيانوس مي گذشت و 2 قاره را به هم وصل مي کرد. براي اين منظور روکش هاي خاصي نيز طراحي شدند که در مقابل شديدترين نيروها مقاومت مي کردند.

|+| نوشته شده توسط amir در سه شنبه بیست و نهم اسفند 1385 ساعت 4:50 PM |